Mỗi tài liệu lưu trữ là một chứng nhân của lịch sử. Trên từng trang giấy đã ngả màu thời gian, trong từng quyết định, chỉ thị, báo cáo hay bức ảnh tư liệu đều lưu giữ những thông tin xác thực về quá trình hình thành, xây dựng và phát triển của một địa phương, một cơ quan hay một giai đoạn lịch sử của đất nước. Không chỉ mang giá trị pháp lý và hành chính, tài liệu lưu trữ còn là nguồn sử liệu gốc đặc biệt quan trọng, phản ánh trung thực những chủ trương, quyết sách, sự kiện và dấu ấn của từng thời kỳ lịch sử; đồng thời là cơ sở phục vụ nghiên cứu khoa học, giáo dục truyền thống và phát huy giá trị di sản tư liệu.
Đối với tỉnh Sơn La, giai đoạn 1962-1976 là một dấu mốc đặc biệt trong tiến trình phát triển của địa phương. Sau khi được Quốc hội khóa II, kỳ họp thứ 5 quyết định thanh lập các tỉnh Sơn La, Lai Châu và Nghĩa Lộ trong khu Tự trị Tây Bắc, bộ máy chính quyền tỉnh Sơn La từng bước được hình thành và kiện toàn, tạo nền tảng cho việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước trên địa bàn.
Qua từng quyết định, chỉ thị, báo cáo, từng bức ảnh tư liệu..., những dấu ấn về quá trình hình thành, xây dựng và phát triển của chính quyền tỉnh Sơn La trong những năm đầu sau khi thành lập được lưu giữ một cách chân thực, góp phần tái hiện sinh động một giai đoạn lịch sử đầy khó khăn nhưng cũng rất đỗi tự hào của quê hương Sơn La.
Nhằm phát huy giá trị tài liệu lưu trữ, góp phần tuyên truyền, giáo dục truyền thống lịch sử và giới thiệu đến cán bộ, đảng viên, Nhân dân cùng bạn đọc những tư liệu quý đang được bảo quản tại Lưu trữ lịch sử tỉnh. Trung tâm Lưu trữ, việc làm, người có công tỉnh Sơn La trân trọng giới thiệu tài liệu lưu trữ với chủ đề "Một số tài liệu về Ủy ban hành chính tỉnh Sơn La (1962–1976)".
Các tài liệu được giới thiệu trong chuyên đề được lựa chọn từ khối tài liệu của Phông lưu trữ Ủy ban hành chính tỉnh Sơn La đang bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ, việc làm, người có công tỉnh Sơn La; đồng thời khai thác, bổ sung một số tài liệu và hình ảnh từ Trung tâm Lưu trữ quốc gia III và Bảo tàng tỉnh Sơn La. Đây là những tư liệu gốc có giá trị, phản ánh quá trình hình thành và kiện toàn bộ máy chính quyền địa phương, hoạt động quản lý, điều hành trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, cũng như những đóng góp của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc Sơn La trong công cuộc xây dựng quê hương và phục vụ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Nội dung chủ đề được xây dựng theo tiến trình lịch sử, gồm 03 phần:
Phần I: Đặt nền móng cho chính quyền tỉnh Sơn La (1962–1965)
Giới thiệu những tài liệu tiêu biểu về việc thành lập Ủy ban hành chính tỉnh sau khi tái lập tỉnh Sơn La, quá trình kiện toàn tổ chức bộ máy lãnh đạo, phân công nhiệm vụ giữa các thành viên Ủy ban hành chính và xây dựng hệ thống các cơ quan chuyên môn trực thuộc. Những văn bản, hình ảnh được lựa chọn phản ánh những bước đi đầu tiên trong việc xây dựng nền hành chính địa phương, tạo cơ sở để chính quyền tỉnh từng bước ổn định tổ chức và thực hiện hiệu quả chức năng quản lý nhà nước trên các lĩnh vực.
Phần II: Dấu ấn điều hành của Ủy ban hành chính tỉnh Sơn La
Tập trung giới thiệu các tài liệu phản ánh hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành của Ủy ban hành chính tỉnh trong phát triển kinh tế - xã hội, trọng tâm là chỉ đạo sản xuất nông nghiệp, phát động các phong trào thi đua yêu nước, khuyến khích lao động sản xuất, xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển văn hóa, giáo dục và từng bước kiện toàn hệ thống các cơ quan chuyên môn. Qua đó, làm nổi bật vai trò của chính quyền địa phương trong việc tổ chức thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước, góp phần thúc đẩy sự phát triển của tỉnh Sơn La trong những năm đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Phần III: Sơn La - Hậu phương vững chắc trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước
Giới thiệu những tài liệu phản ánh vai trò của Ủy ban hành chính tỉnh trong việc lãnh đạo Nhân dân vừa đẩy mạnh lao động sản xuất, vừa sẵn sàng chiến đấu; tổ chức các phong trào thi đua yêu nước; huy động sức người, sức của phục vụ tiền tuyến; đồng thời tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy để đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong điều kiện chiến tranh. Những tài liệu này không chỉ khắc họa tinh thần đoàn kết, ý chí vượt khó của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc Sơn La mà còn khẳng định vị trí, vai trò của Sơn La như một hậu phương vững chắc, góp phần cùng cả nước đi đến thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Mỗi tài liệu được giới thiệu trong bài viết là một mảnh ghép của lịch sử. Khi được đặt trong bối cảnh của thời đại, những văn bản hành chính tưởng chừng khô khan lại trở thành những minh chứng sinh động về tinh thần trách nhiệm, ý chí vượt khó và khát vọng xây dựng quê hương của nhiều thế hệ cán bộ, đảng viên và Nhân dân các dân tộc Sơn La. Giá trị của tài liệu lưu trữ vì thế không chỉ nằm ở những thông tin được ghi chép, mà còn ở khả năng kết nối quá khứ với hiện tại, góp phần bồi đắp truyền thống lịch sử, giáo dục lòng yêu quê hương, đất nước và nâng cao ý thức bảo tồn, phát huy di sản tư liệu.
Trung tâm Lưu trữ, việc làm, người có công tỉnh Sơn La trân trọng kính mời quý cơ quan, đơn vị, bạn đọc và những người quan tâm cùng theo dõi nội dung giới thiệu tài liệu lưu trữ qua chủ đề "Một số tài liệu về Ủy ban hành chính tỉnh Sơn La (1962-1976)" sẽ được đăng tải trên Trang thông tin điện tử và Fanpage của Lưu trữ lịch sử tỉnh Sơn La, để cùng nhìn lại một chặng đường lịch sử của Sơn La, cùng cảm nhận sâu sắc hơn giá trị của di sản tư liệu và thêm trân trọng những đóng góp của các thế hệ đi trước trong quá trình xây dựng, phát triển quê hương, đất nước./.